Kyokushin Karate

Karate Kyokushin to pełnokontaktowy, nowoczesny styl karate stworzony (zreformowany) ze stylów tradycyjnych w latach 50-tych XX wieku przez koreańskiego mistrza Masutatsu Oyamę. Obecnie to najbardziej popularny styl Karate na świecie.

Etymologia nazwy – nazwa Kyokushinkai pochodzi od japońskich słów:

Kyoku – biegun, ekstremum, mistrzostwo

Shin – prawda

Kai – stowarzyszenie, organizacja

Na język polski nazwa ta tłumaczona najczęściej jest jako ekstremum prawdy, dążenie do poznania prawdy, zaś pełna nazwa (kyoku-shin-kai-kan) oznacza stowarzyszenie na rzecz poznania ostatecznej (najwyższej) prawdy. W wolnym tłumaczeniu to również droga ku prawdzie.

Założycielem tego stylu był urodzony w 1923 roku, Koreańczyk – Choi Yeong-Eui, który po przybyciu i osiedleniu się w Japonii przybrał imię Masutatsu Oyama.

W roku 1936 Masutatsu Oyama zdobył stopień mistrzowski w chińskiej sztuce walki o nazwie kempo, a jako 17-letni student uniwersytetu w Takushoku zdał egzamin na 2 dan w karate, które trenował u najwybitniejszego mistrza tamtych czasów, Gichina Funakoshi. Posiadał również 4 dan w judo. W roku 1947, po wygraniu mistrzostw wszechstylowego Karate w Kioto, Oyama postanowił całkowicie poświęcić swoje życie tej dalekowschodniej sztuce walki.

Już jako mistrz opuścił on szkołę Shotokan, krytykując ją za naukę karate bezkontaktowego. Twierdził on wówczas, że „pokazywanie samych form karate jest jedynie tańcem, niegodnym prawdziwego wojownika”. Esencją Karate jest natomiast kumite (walka). Słowami tymi naraził sobie starych mistrzów, a stworzeniem stylu Kyokushin zapoczątkował podział w Karate na style tradycyjne i nowoczesne. Do tej pory Karate ćwiczone było przede wszystkim jako system pasywnej obrony – nawet na treningach, gdzie i tam unikano wolnej walki a także obca była rywalizacja sportowa, polegająca na brutalnym pokonywaniu przeciwników. W Kyokushin Karate – w opozycji do tradycyjnych stylów – miało być inaczej. Obecnie gdy Karate zostało zreformowane – nawet w tradycyjnych stylach uprawia się kumite sportowe.

Twórca Kyokushin postanowił propagować swoje karate na całym świecie. Był pewien, że jest ono nie tylko sztuką walki, ale przede wszystkim nośnikiem tradycji i kultury Dalekiego Wschodu – wartości etycznych głoszonych przez Konfucjusza i Lao-Tse. Oyama zawsze powtarzał swoim uczniom, że karate zaczyna się i kończy na uprzejmości i że o ile rozwój fizyczny jest początkiem tej sztuki walki, o tyle rozwój duchowy jest celem ostatecznym. Dla lepszego wyeksponowania zasad etycznych kyokushin Japończycy stworzyli siedmiopunktowy kodeks moralny tej sztuki walki. Jest w nim mowa o obowiązku szanowania starszych i rodziców, dążeniu do fizycznej i duchowej doskonałości oraz powstrzymaniu się od gwałtowności.

W 1952 roku Masutatsu Oyama wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie przez 11 miesięcy dawał liczne pokazy sztuki kyokushin. Stoczył między innymi kilka pojedynków z bykami. Liczne podróże Oyamy po świecie sprawiły, iż kyokushin w krótkim czasie stało się bardzo popularne. Obecnie uprawia je ponad 2 miliony ludzi na całej kuli ziemskiej.

W roku 1974 Międzynarodowa Organizacja Kyokushin przyznała Masutatsu Oyamie najwyższy stopień wtajemniczenia w sztuce karate – 9 dan, a potem 10.

Po śmierci legendarnego mistrza, przywódcą światowego ruchu kyokushin został Shokei Matsui (8 dan). To właśnie tego, niespełna 37-letniego człowieka, Masutatsu Oyama wyznaczył w swoim testamencie jako sukcesora. Shokei Matsui jest mistrzem świata w kyokushin, który także – jako jeden z nielicznych karateków – z powodzeniem przeszedł test Hankyushin – czyli stu kumite. Od początku przejęcia obowiązków prezydenta Międzynarodowej Organizacji Kyokushin stara się on unowocześnić jej struktury. Podobnie jak jego wielki poprzednik i nauczyciel wiele podróżuje po świecie. Jego ambicją jest wprowadzenie sztuki karate na areny olimpijskie. Nowoczesność, która zawitała do kyokushin jest jednak bardzo wyważona. Władze Międzynarodowej Organizacji Kyokushin pragną bowiem, by główne przesłanie karate, wyrażające się w samodoskonaleniu ludzkiej psychiki i ciała, pozostało niezmienione, podobnie zresztą jak filozofia, której autorem był Masutatsu Oyama.

Stworzona przez niego Międzynarodowa Organizacja Karate Kyokushinkaikan (International Karate Organization Kiokushinkaikan, w skrócie IKO) była do momentu jego śmierci w 1994 roku największą organizacją sztuk walki na świecie. Po śmierci Masutatsu Oyamy ogłoszono, że na mocy testamentu sukcesorem zmarłego i nowym liderem światowego kyokushin jest Akioshi Shokei Matsui. Nie wszyscy uczniowie Oyamy uznali sukcesora za godnego następcę Masutatsu Oyamy, w związku z czym w latach 1994-2004 następowały kolejne rozłamy w IKO. Kolejni uczniowie Oyamy obwoływali się jego sukcesorami i otwierali kolejne Międzynarodowe Organizacje Kyokushinkaikan Karate uznając jednocześnie siebie za tych właściwych sukcesorów legendarnego twórcy stylu. W ten sposób powstawały kolejne IKO 2, 3, 4, 5 itd. Nie bez znaczenia dla podziałów w Kyokushin pozostał fakt, że sukcesor Masutatsu Oyamy zarejestrował International Karate Organization Kiokushinkaikan jako przedsiębiorstwo w Stanach Zjednoczonych. Przedsiębiorstwo będące jego własnością. Uczynił to jednocześnie opatentowawszy nazwy Kyokushin, Kyokushinkaikan, Kancho Kyokushin oraz znaki stylu: kanji i kanku jako jego własne znaki firmowe. Na mocy tego patentu Shokei Matsui pozbawił możliwości używania tychże znaków i nazw części z reprezentantów innych IKO, lub też zmusił ich do wybrania innych znaków. Istotniejszym dla przyszłości stylu może okazać się inny spór sądowy, jaki toczył Akioshi Shokei Matsui z rodziną zmarłego Matsutatsu Oyamy. Ostatecznie system sądowniczy w Japonii uznał zasadność roszczenia rodziny Oyama o przywrócenie im wszelkich praw do własności intelektualnych Masutatsu Oyamy, w tym do stworzonego przez niego stylu karate. Sąd w Tokio uznał rzekomy testament Masutatsu Oyamy za ewidentnie sfałszowany i przez to od początku nie ważny. W ten sposób IKO Matsui zyskało w międzynarodowym słownictwie stylu Kyokushin IKO numer 1, dla odróżnienia od pierwotnego IKO stworzonego przez Masutatsu Oyamę. Rodzina twórcy stylu chcąc podkreślić autentyczność reprezentowanego przez nią IKO, jako kontynuacji dzieła Masutatsu Oyamy, rozpowszechniła dodawanie do nazwy swego IKO określenia „Sosai Group”. Obecnie istnieje więc wiele mniejszych od pierwotnego IKO organizacji, które w bardzo różny sposób argumentują, że to właśnie one uczą prawdziwego Kyokushin. Jest to zgodne ze światową tendencją w Karate – tyle stylów i szkół ile mistrzów.

Największe współczesne organizacje kyokushin:

1. Kyokushinkaikan (IKO Sosai Group) – IKO które założył twórca stylu Masutatsu Oyama (10. dan), odziedziczone przez jego córkę Kuristinę Oyamę i przez nią kierowane. w Polsce oficjalnym przedstawicielem IKO Sosai jest Shihan Dai Maciej Misiak pełniący funkcję Branch Chief w Polskiej Organizacji IKO Sosai oraz Vice Chariman w Europejskiej Organizacji IKO Sosai. Strona internetowa głównego dojo IKO w Polsce to www.ikososai.org.pl, Na stronie światowej IKO Polska jest zapisana w zakładce „dojo dyrectory”.

2. Kyokushinkaikan (IKO1 – tzw. Matsui Group) – kierowana przez Shokei Matsui (9. dan) – w Polsce szefem jest Andrzej Drewniak (7. dan)

3. Shinkyokushinkai (IKO2 – tzw. Sanpei Group) – kierowana przez Kenji Midori (9. dan) – w Polsce szefem jest Jacek Baranowski (4. dan)

4. Kyokushinkan – kierowana przez Hatsuo Royama (9. dan). Przedstawicielami władz organizacji są: Tsuyoshi Hiroshige, Akio Koyama, Hiroto Okazaki, José Millán i Jacques Sandulescu, w Polsce szefem jest Bogusław Jeremicz (5. dan)

5. IFK Kyokushinkai – kierowana przez Steve Arneil (9. dan) – szefem w Polsce jest Bronisław Szuszkiewicz (2. dan)

6. Kyokushin Kaikan (IKO3 – Matsushima Group) – kierowana przez Yoshikazu Matsushima (9.dan) w Polsce kieruje organizacją Roman Kucfir (4. Dan)

7. Kyokushin Kai Kan Tezuka Group (IKO4) – kierowana przez Toru Tezuka (9. dan) – szefem w Polsce jest Eugeniusz Stanisławek (5. dan)

8. All Japan Kyokushin Union (IKO5) – organizacja kierowana rotacyjnie, która ma charakter związku niezależnych organizacji, dojo, szkół i poszczególnych mistrzów. Najważniejsze postacie tej organizacji to: Kazuyuki Hasegawa, Shigeru Tabata, Jun Miwa, Shigenori Sakamoto, Daigo Oishi, Toshikazu Setto, Yasuo Takahashi, Yukio Okada, Yasuhiro Kuwajima, Yasuhiro Shichinohe, Koi Yoshikazu, Peter von Rotz. Polskim członkiem tej organizacji jest Śląski Klub Karate Kyokushin, któremu szefuje Krzysztof Brzozowski (3.dan)

9. IBK Kyokushin- International Budokai Kan Kyokushin, na świecie kierowana przez Jona Bluminga (10. dan), (9. dan) judo, w Polsce szefem jest Tomasz Olejnik (5. dan)

W Polsce największą organizacją zrzeszającą kluby Karate Kyokushin jest Polska Organizacja Kyokushinkai – do tej organizacji należy około 200 klubów Karate z całej Polski. Jest to część Polskiego Związku Karate tzw. sekcja Kyokushin – mająca status związku.

Na czele organizacji stoi (stan na 07.2009) Shihan Andrzej Drewniak (7DAN), wiceprezesami są Goncerz Adam oraz Edward Urbańczyk.

Celem Polskiej Organizacji Kyokushinkai jest kierowanie polskim Kyokushin oraz kultywowanie Kyokushin jako dziedziny sztuki walki w aspekcie ideowym, kulturowym, społecznym i wychowawczym. Polska Organizacja Kyokushinkai stawia sobie za cel rozwinięcie i uatrakcyjnienie programów działania dla wszystkich ćwiczących Kyokushin.

Równolegle do POK na terenie Polski działa Polska Federacja Kyokushin-kan Karate-do z siedzibą w Gdańsku, do której należy 48 klubów z terenu całej Polski. Organizacją kieruje shihan Bogdan Jeremicz (5DAN). Polska Federacja Kyokushin-kan Karate-do należy do Fundacji Kyokushin Shogakukai oraz do Międzynarodowej Federacji Kyokushin-kan Karate-do z siedzibą w Tokio, w Japonii. Warto wymienić jeszcze tutaj polską Kyokushin Tezuka zrzeszoną w Kyokushin Kai Kan Tezuka Group (IKO4), której szefem w Polsce jest Eugeniusz Stanisławek (5. dan), do organizacji tej należy kilkanaście klubów z całej Polski.

Jeszcze za życia twórcy stylu, jak i po jego śmierci, w Międzynarodowej Organizacji Karate Kyokushinkaikan istniał zwyczaj nadawania honorowego członkostwa tej organizacji ludziom wybitnym lub szczególnie zasłużonym. Do członków IKO zaliczają się m.in.: Władimir Putin (6 dan), Sir Sean Connery, Ronald Reagan, David Beckham. Wszyscy oni posiadają honorowe czarne pasy – nie zdobyte poprzez trening, a jedynie nadane w uznaniu zasług.

W szeregach adeptów karate kyokushin znajdują się m.in.:

– Mariusz Pudzianowski, strongman i zawodnik MMA, posiadający stopień 4 kyu

– Dolph Lundgren – aktor sztuk walki, obecnie 3 dan IKO2/WKO Shinkyokushin

– Andy Hug – zmarły przedwcześnie wicemistrz świata kyokushin w kat. open (1988), mistrz K-1 (1996) nazywany „niebieskookim samurajem”

– Bas Rutten – 5 dan, zawodnik MMA i boksu tajskiego, mistrz Pancrase i UFC

– Glaube Feitosa – Brazylijczyk, wicemistrz K-1 (2005)

– Francisco Filho – 5 dan, mistrz świata IKO1 w kat. open (1999), wicemistrz K-1 (2001) – twórca potęgi brazylijskiego Karate

– Michael Jai White – aktor

– Georges St. Pierre – zawodnik MMA, dwukrotny mistrz UFC

Trening karate kyokushin opiera się głównie na trzech jego elementach:

– Kihon – czyli techniki podstawowe. Ma on na celu nauczenie adepta sztuki karate prawidłowej techniki uderzeń, kopnięć oraz bloków. W tej części treningu ćwiczący stoją w rzędach w kolejności posiadanych stopni. Techniki wykonuje się po podaniu komendy przez prowadzącego ćwiczenia wielokrotnie je powtarzając.

– Ido geiko – poruszanie się często w połączeniu z ciosami i blokami.

– Kata – to formalne układy technik obrony i ataku. Są one tradycyjnym sposobem przekazywania wiedzy o karate. W średniowiecznej Okinawie, wprowadzono przepis zabraniający chłopom posiadania wszelkiej broni – nawet noży i siekier, zabroniono także uprawiania sztuk walki. Aby obronić się, Okinawczycy wymyślali więc różne układy walki, czyli kata, które umożliwiały ćwiczenie w samotności (w obawie przed donosicielami) i utrzymanie sprawności na odpowiednim poziomie. Kata wykonuje się podobnie jak kihon – w rzędach, wg posiadanych stopni, według komend prowadzącego ćwiczenia.

– Kumite – czyli walka. Kumite wg M. Oyamy jest kwintesencją kyokushin karate, twierdził on, że karate bez walki, jest tylko tańcem. W trosce o zdrowie ćwiczących, w trakcie walk sportowych wyłączono możliwość ataku na kolana, kręgosłup oraz uderzeń pięścią i kolanem na głowę.

– Iken – trening technik wywodzących się z chińskiego stylu wu-shu yiquan. Uprawiany głównie w Japonii i Brazylii. Zasadniczym trzonem treningu Iken jest wykorzystanie treningu mentalnego, praca nad „jednością umysłu i ciała”, sprężystością ruchów i perfekcyjnym opanowaniem równowagi i zrównoważeniem szybkości i tempa w walce. Charakterystyczne dla Iken są tzw. eksplozywne uderzenia, techniki shi-li, trening pozycji statycznych.

Ostatecznym celem treningu karate jest rozwój duchowy ćwiczącego. Dokonuje się on poprzez wymagające ćwiczenia fizyczne – w trakcie treningu adept karate pokonuje swoje słabości, nieśmiałość i niezdecydowanie, dzięki temu może pokonać samego siebie – stać się lepszym i silniejszym człowiekiem. Każdy adept kyokushin karate powinien znać przysięgę (dojo kun) oraz etykietę dojo.

Kata Kyokushin:

– taikyoku sono ichi/ni/san (podstawowe, uczniowskie)

– pinian sono ichi/ni/san//yon/go

– sokugi ichi/ni/san

– tsuki no kata

– gekisai dai/sho

– sanchin

– saifa

– yantsu

– kanku dai

– seinchin

– garyu

– seipai

W Kyokushin Karate stosuje się poniższy system pasów (stopni uczniowskich) Kyu.

W organizacjach IKO Sosai Group,IKO Matsui Group, IKO Tezuka Group oraz Kyokushin-kan:

– biały pas – (zawodnik bez stopnia kyu)

– pomarańczowy pas – (10. kyu, dawniej: biały pas)

– pomarańczowy pas z niebieskim pagonem – (9. kyu, dawniej: biały z niebieskim pagonem)

– niebieski pas – (8. kyu)

– niebieski pas z żółtym pagonem – (7. kyu)

– żółty pas – (6. kyu)

– żółty pas z zielonym pagonem – (5. kyu)

– zielony pas – (4. kyu)

– zielony pas z brązowym pagonem – (3. kyu)

– brązowy pas – (2. kyu)

– brązowy pas z czarnym pagonem – (1. kyu)

W organizacjach IKO Midori Group/ WKO Shinkyokushinkai oraz Kyokushin Union:

– biały pas – (zawodnik bez stopnia kyu)

– czerwony pas z dwoma czarnymi pagonami- (10. kyu),

– czerwony pas z czterema czarnymi pagonami- (9. kyu),

– niebieski pas – (8. kyu)

– niebieski pas z czarnym pagonem – (7. kyu)

– żółty pas – (6. kyu)

– żółty pas z czarnym pagonem – (5. kyu)

– zielony pas – (4. kyu)

– zielony pas z czarnym pagonem – (3. kyu)

– brązowy pas – (2. kyu)

– brązowy pas z czarnym pagonem – (1. kyu)

Stopnie mistrzowskie DAN we wszystkich organizacjach:

– czarny pas ze złotym pagonem lub bez pagonu – (1. dan)

– czarny pas z dwoma złotymi pagonami – (2. dan)

– czarny pas z trzema złotymi pagonami – (3. dan) itd. aż do 10 dan

W Polsce posiadacz wyższego pasa nosi miano Sempai, a posiadacz czarnego pasa nosi miano Sensei, od piątego dana wzwyż Shihan, mistrzów z 10 dan tytułuj się Sosai. Przewodniczący organizacji nosi tytuł Kancho. Natomiast według nomenklatury japońskiej, Sempai to zawodnicy posiadający stopnie uczniowskie Kyu oraz 1-2 dan, Sensei to ćwiczący 3-4 dan, zaś 5 dan i powyżej to Shihan. Nazewnictwo japońskie różni się zatem od stopni stosowanych w Polsce.

W niektórych federacjach kolorystyka pasów może różnić się od podanej wyżej.

* * * * *

Z karate Kyokushin wywodzą się inne style karate nowoczesnego, założone przez uczniów M. Oyamy, są to:

1. Ashihara Karate – założone przez Hideyuki Ashiharę, obecnie kierowane przez Davida Cooka (8.dan); w Polsce szefem jest sensei Dariusz Winiarski

2. Enshin Karate – stworzony przez kancho Joko Ninomiya. W Polsce organizacją kieruje Radosław Kulikowski (2.dan).

3. Oyama Karate – kierowana przez Shigeru Oyamę (10. dan) – oddzieliła się od głównej organizacji jeszcze przed śmiercią Masutatsu Oyamy – w Polsce szefem jest Jan Dyduch (7. dan)

4. Seidokaikan – założone w 1980 roku przez Kazuyoshi Ishiiego

5. Seido juku – założone i kierowane przez kaicho Tadashi Nakamurę (9.dan) – w Polsce głównym ośrodkiem są Wadowice, a szefem jest kyoshi Bogdan Czapla (5. dan)

6. Shidokan Karate – którego założycielem i liderem jest kancho Yoshiji Soeno (10. dan), zaś w Polsce szefem jest sensei Mariusz Radliński (3.dan)